Bilinçaltı Pazarlama Nedir?

Propaganda iyi ya da kötü değildir, doğru ya da yalan olması gerekmez. Propaganda bir yöntemdir. İnsanların fikirlerini, duygularını, bakış açılarını ve davranışlarını sponsoru adına değiştirmek için yapılan tüm çalışmaları içeren bir yöntem. Uygulamaları korkunç ya da sınır tanımıyor olabilir. İnsanları dişlerinin arasında ezebilir. Hedefe giderken ne gerekiyorsa yapar. Ama ilginçtir; iyi ya da kötü diyemezsiniz. Tek kurtuluşunuz ise hazır olmaktır. Eğer okumayı bilmezseniz sizi bir parçası haline getirir. Ve beyninizle oynar. Birileri çaresiz insanları güç için öldürürken, siz özgürlük savaşı zannedersiniz. Birileri ülkenizi sömürürken, siz refahımız artıyor zannedersiniz. Daha kötüsü birileri dünyayı yok ederken, siz her şey iyiye gidiyor zannedersiniz. Haydi perdeyi aralayalım. Sakın ses çıkarmayın. Bizi farketmesinler…

Fort Lee şehrindeki bir sinemada, James Vicary adlı bir reklamcı 45.699 sinema seyircisi üzerinde altı hafta süren bir deney yapar. Sinemada film seyrederken saniyede 24 kare geçer, hareket eden insanları görürüz. Bu hızın altına düşüldüğünde kareleri görmeye başlarız. Sinema projeksiyon cihazı saniyede 48 kareye kadar geçirebilir.

“The Picnic” adlı filmde Kim Novak’ın yüzüne, Vicary saniyenin 30’da 1’inde “Mısır ye!”, “Coca Cola iç!” sloganlarını yansıtır. Mısır satışları %58, kola satışları %18 artar. Bilinç sloganları farketmezken, bilinçaltı görür.

bilincalti-pazarlama-esikalti
bilinçaltı pazarlama örneği

Bilinçaltı (Sübliminal) Nedir?

Konuyla ilgili ilk bilimsel çalışma Vance Packard’ın “Gizli İkna Ediciler” adlı kitabıdır. Kitap bilinçaltının ne kadar kullanılabildiğini, satın alma kararlarımızın nasıl manipüle edildiği üzerine kült bir çalışma. Kelime, görüntü ve sesler vasıtasıyla bilinç algımızın sınırının altında yapılan etkileme çalışmasına “sublimen” adı veriliyor. “Sub” Latince “atında”, “Limen” de “eşik” anlamına geliyor.

Peki, net duymadığımız seslerle ve görmediğimiz görüntülerle etkileme nasıl yapılır?

Algı, dışarıdan gelen girdilerin kabulüdür.

Psikologlar iki açıklama getiriyorlar:

  1. Kişi, farkında olmadan girdilere yanıt verir.
  2. Kişi etkilendiğinin farkındadır ama ne olduğunu bilmez.

Eşikaltı (bilinçaltı) çalışmalarında önemli olan bireyin bakış açısını ve karar verme mekanizmasını etkilemektir. Bu 5 temel şekilde yapılır:

  1. “Tachistoscopic” Görüntüler: Film karelerine ve TV’ye gelen, gözün yakalayamadığı ani flash görüntüler.
  2. Görsel Gizlenmişler: Görüntülerin arasına saklanmış semboller.
  3. bilincalti-pazarlama-subliminal
  4. Fona Gizlenmiş: Normal konuşmaların veya müziğin alt fonuna gizlenmiş konuşmalar.
  5. Duyumaltı: Beynin ses eşiğinin altında mesajlar.
  6. Hızlandırılmış: Çok hızlandırılmış ve beynin ilk anda bilinçli olarak çözemeyeceği mesajlar.

Bilinçaltı yoğunlukla giyim, sigara, içki, parfüm, otomobil ve kimi lüks tüketim ürünlerinin bulunduğu sektörlerde yaygın olarak kullanılıyor. Seyrettiğiniz filmin, baktığınız reklamın içine gömülmüş oluyor. Görüntü hiçbir zaman net değil, üzerinde mutlaka oynanmış ve sembolize edilmiş oluyor.

Bu görüntüler rastlantısal olabilir mi?

bilincalti-pazarlama-logo
bilinçaltı pazarlama logo örneği

Bilinçaltı Pazarlama

Beyin gün içinde karşılaştığı binlerce mesajı hızla unutur. Üç tür mesajı ise unutmaz ve bunlar bilinçaltına yerleşir: Dehşet, seks ve ölüm.

Bilinçaltı doğası bunlara hayır diyemez. Bunları reklamda ve propagandada çok açık kullanma şansınız yoktur. Öyleyse en iyi teknik, görüntülerin içine gizlice yerleştirmektir. Buradaki ana yöntem, görülmemesi için değil görülmesi için saklamaktır. Teknik, ilk anda gözünüzün görmemesi ama bilinçaltınızın fark etmesi üzerine kuruludur. O yüzden reklamdaki görüntüler flu, yorumlanamaz, tam olarak nitelendirilemez ve ispatlanamaz olarak kullanılır. Dr. Key bir reklamdaki eşikaltı gizleme için yaklaşık 50.000 dolar harcama yapıldığını tespit etmiştir.

subliminal-bilincalti
subliminal-bilinçaltı pazarlama örnekleri

Ölüm ve dehşeti çağrıştırmak için en çok kullanılan sembol, kafatası silüetidir. Seksi çağrıştırmak için yerleştirilen görüntüler ise penis silüeti, çıplak vücutlar ve çeşitli şekillerde yazılmış “seks” yazılarıdır. Ensest ilişkiler, ölüm, cinsel organlar, homoseksüellik, seks, fareler, şeytan ikonları reklamlardaki görüntülerin arasına seçilemeyecek ya da ispatlanamayacak şekilde konur. Böylece bilinçaltınıza bir çengel atılır, çıkarılması zor bir çengel. Tıpkı aklınıza takılan bir şarkı gibi.

 

Kaynak: Eşikaltı Büyücüleri (Ahmet Şerif İzgören)

 



4 yorum

Bir Cevap Yazın

eighteen − one =

Hemen Ara